Hot 100 Stats & Facts – Z roku na rok jest… nudniej

logo-billboardJakiś rok temu w komentarzach na facebookowym profilu bloga pojawiło się stwierdzenie, że kiedyś w zestawieniu Hot 100 działo się więcej. Faktycznie,  jeszcze w 2011 roku mieliśmy 16 różnych numerów jeden (oczywiście na 52 możliwe), w tym jak na razie tylko… 7. Przy pomocy nowej mojej nowej zabawki – specjalnego programu, który potrafi zaimportować wszystkie zestawienia Billboardu – postanowiłem zbadać jak to wygąda w szerszej perspektywie.

Ranking Billboard Hot 100 publikowany jest regularnie od 1958 – pierwsze zestawienie jest z datą publikacji 9 sierpnia 1958 – i od tego roku zbierałem rekordy do bazy. Rok billboardowy rozpoczyna się pierwszym notowaniem z datą po 30 listopada a kończy ostatnim z datą przed 30 listopada – wynika to z tego, że podsumowania roczne magazynu są rozliczane w takim cyklu (pierwszy tydzień grudnia – ostatni tydzień listopada) a i większość zmian metodologii listy wprowadzano właśnie w tym tygodniu (m.in. implementacja systemu SoundScan właśnie 30 listopada 1991r.). W podsumowaniu uwzględniłem tylko pełne lata, a więc okres 1959 – 2014.

Liczba numerów jeden

Numbers 1

Statystyki rzeczywiście pokazują, że w ostatnich latach liczba różnych #1 zmalała. W oczy rzucają się tak naprawdę dwie rzeczy:

  • Począwszy od początku lat 90-tych, średnia liczba #1 zmalała,
  • Liczba #1 wykazuje cykliczne zmiany z okresem ok. 10-11 lat.

Pierwszy punkt można wyjaśnić zmianą metodologii listy. 30 listopada 1991 roku Billboard wprowadził nową politykę zestawienia opartego o system Nielsen SoundScan i Nielsen BDS. W erze 1958-1991 pozycja na liście zależała od sprzedaży singli, odtworzeń w szafach grających czy raportów od DJów. Informacje o wielkości sprzedaży redakcja pozyskiwała telefonicznie ze sklepów w Stanach. Od 1991 (a właściwie 1992, ze względu na sposób liczenia lat – patrz wcześniejszy akapit) wielkość sprzedaży zliczana była przez Nielsen w sposób komputerowy a następnie dodawano do niej ekwiwalent słuchalności w rozgłośniach amerykańskich monitorowanych przez Nielsen Broadcast Data Systems (BDS).

BB_1991

Radio, w przeciwieństwie do sprzedaży, charakteryzuje się powolnymi zmianami. Z ery cyfrowej wiemy, że największą sprzedaż nagrania uzyskują zazwyczaj w tygodniu debiutu, co w przypadku radia jest niewykonalne – tutaj szczyt osiągany jest średnio po 8 – 12 tygodniach od premiery. Dodanie airplay’a zwiększyło „bezwładność” Hot 100, a tym samym rotację tytułów, szczególnie na wyższych pozycjach zestawienia (proszę porównać Hot 100 z brytyjskim Top Singles Chart). I tak w okresie 1959-1991 średnio w ciągu roku było 23,4 różnych jedynek, podczas gdy w latach 1992 – 2014 zaledwie 13,2 (o ponad 40% mniej).

Interpretacja drugiej kropki jest zdecydowanie bardziej ciekawa. Wyjątkowo dużo numerów jeden mieliśmy w latach 1965 (27), 1975 (35), 1989 (33), 1998, 2000 (18, mniejszy peak spowodowany zmianą metodologii) i 2007 (19). Nie mam zielonego pojęcia z czego to wynika – cykliczność sugeruje, że nie ma to związku ze zmianami metodologii. Zmiany nie pokrywają się ani z kondycją rynku ani z całkowitą sprzedażą nośników.

Liczba utworów w Hot 100

Hot 100 tracks

Podstawową tendencją jest niewątpliwie systematyczny spadek różnorodności Hot 100 w kolejnych latach. Wyjątkiem jest ostatnia dekada wyraźnie odstająca od ogólnej tendencji: w latach 2005 – 2011 zaobserwowano wyraźny wzrost do poziomu ok. 600 nagrań na rok (podobne wartości były 35 lat wcześniej!), po czym od roku 2012 różnorodność znowu zaczęła maleć. Te różnice należy tłumaczyć zmianami technologicznymi pociągającymi za sobą zmiany metodologii Hot 100. Na początku 2005 roku (początek wzrostu) do formuły zestawienia dodano wielkość sprzedaży cyfrowej. Sprzedaż cyfrowa ma to do siebie, że charakteryzuje się ekspotencjalnym rozkładem malejącym – największe wartości występują na ogół w tygodniu debiutu, po czym systematycznie maleją. To sprzyja krótkim pobytom w zestawieniu, a więc dużej różnorodności. Sprzedaż cyfrowa ścieżek z roku na rok rosła (w 2005 r. 353 mln sprzedanych nagrań w US, w 2012 1,336 mld), udział tego czynnika w formule też, a więc i liczba nowych nagrań trafiających do Hot 100.

Od 2012 Billboard do formuły włączono streaming z serwisów audio On-Demand, w 2013 r. dodano sumę odtworzeń w YouTube/Vevo. W przeciwieństwie do sprzedaży, streaming zmienia się wolno i ma na ogół dwa peaki – opcjonalny premierowy (pierwszy tydzień, tylko w przypadku dużych kampanii promocyjnych) i drugi 4-8 tygodni później, po czym występuje długi, wolno opadający ogon. Dlatego też rotacja w zestawieniu, w który streaming ma duży udział, jest relatywnie niska.

Uwzględniając zmianę metodologii, wyraźnym trendem jest spadek różnorodności zestawień Hot 100. Moim zdanie przyczyny są dwie:

  • Globalizacja, również w obrębie Stanów Zjednoczonych, przez co, dzięki dostępności do informacji, na wybór muzyki coraz rzadziej wpływa lokalizacja.
  • Wzrastający udział majorsów w rynku w stosunku do wytwórni niezależnych – każda wytwórnia stawia na ograniczoną liczbę wykonawców, a więc mniej wytwórni – mniejsza różnorodność w mainstreamie.

Co ciekawe, wprowadzona od 1992 roku zasada recurrent, która po 20 tygodniach pobytu na liście usuwa utwory na miejscu poniżej 50. miejsca, miała na celu zwiększyć różnorodność zestawień – nie przyniosło to zauważalnego skutku lub przyniosło, ale został on skompensowany przez zmianę metodologii.

Liczba utworów w Top

Tops

Liczba utworów w Top3, 5 i 10, w przeciwieństwie do liczby numerów jeden, zanotowała bardzo duży wzrost w latach 80-tych z pikiem w 1988 roku. Można to wiązać ze wzrostem zainteresowania muzyką dzięki telewizji (w 1981 roku powstało MTV). Od roku 1992 nastąpił wyraźny spadek liczby utworów w Top-ach w związku z nową metodologią.

Zamieszczone wykresy pokazują, że porównywanie przebiegów na listach w różnych latach nie jest możliwe wprost, a wymaga zastosowania wskaźników uwzględniających zmiany metodologii oraz trendów na Billboard Hot 100. 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s