Droga do gwiazd: „Poker Face” – Lady Gaga

miecho226 września 2008 roku w Australii po raz pierwszy można było pobrać drugi singiel w karierze Lady Gagi – Poker Face. To właśnie on otworzył wokalistce drogę do tytułu jednej z najpopularniejszych gwiazd pop naszych czasów mogącą pochwalić się ekwiwalentem 46 milionów albumów, na który składa się 29 milionów sprzedanych płyt, ponad 150 milionów sprzedanych singli (dane estymowane) i ponad 4 mld odtworzeń w sieci.

Dlaczego właśnie ta piosenka, a nie Just Dance? W karierze każdego wykonawcy można wyróżnić jedną lub dwie piosenki-sygnatury(signature songs) – najbardziej utytułowane i kojarzone. Bad Romance jest oczywiście na pierwszym miejscu – dzięki tej piosence Gaga stała się pierwszą kobietą z diamentowym certyfikatem RIAA przyznawanym za ponad 10 mln sprzedanych kopii singla* – jednak utwór jedynie umocnił pozycję Amerykanki w Świecie muzycznym. Drogę do kariery otworzyło właśnie Poker Face – druga pod względem popularności piosenka Lady Gagi rozeszła się w nakładzie ponad 7 mln w Stanach i 1 mln w Wielkiej Brytanii.

Budowa

Utwór o długości 3:58 min posiada budowę typową budowę zwrotka-refren z instrumentalnym breakiem po drugim refrenie.

  • Intro (0:00 – 0:24, 24 s)
  • Zwrotka (0:24 – 0:40, 16 s)
  • Przed-refren (0:40 – 0:56, 16 s)
  • Refren (0:56 – 1:13, 17 s)
  • Post-refren/główny hook (1:13 – 1:21, 8 s)
  • Zwrotka 2. (1:21 – 1:37, 16 s)
  • Przed-refren (1:37 – 1:53, 16 s)
  • Refren (1:53 – 2:09, 16 s)
  • Post-refren/główny hook (2:09 – 2:17, 8 s)
  • Instrumental break (2:17 – 2:25, 8s)
  • Zwrotka 3.(2:25 – 2:41 16s)
  • Refren z breakiem (2:41 – 2:49, 8s)
  • Refren finalny (2:49 – 3:30, 41 s)
  • Hook finalny (3:20 – 3:54, 34 s).

Obserwacja: Można zauważyć, że utwór, mimo niewielkiej długości, składa się aż 14 makroform.

Harmonia

Utwór napisany jest w tonacji g-moll (G#m) z rozwinięciem:

  • G#m – E/G# – F#, tj. i – VI/i – VII w zwrotkach, przed-refrenach i post-refrenach (poza finalnym hookiem)
  • G#m – E – B – F#, tj. i – VI – III – VII w refrenach

Zastosowana progresja jest wyjątkowo prosta. Zwrotki złożone są na trójakordowym rozwinięciu, którego bazowym akordem jest akord toniczny. Refreny zbudowane są na progresji pop-punk (najpopularniejszej progresji popowej). Zmiana sekwencji akordów na bardziej „melodyjną” pozwala budować kontrast w utworze już na podstawowym poziomie harmonii.

Melodia

Melodia kompozycji jest prosta ale przy tym bardzo dobrze przemyślana. Zwrotki zbudowane są głównie na jednym dźwięku – B3, czyli III stopniu skali, refreny mają nieco bardziej złożoną budowę. W linii melodycznej można wyróżnić synkopę o wartości rytmicznej równej ósemce.

Hooki

Poker Face to bez wątpienia jedna z piosenek, która swój sukces zawdzięcza świetnym hookom. Lady Gaga wraz z RedOne’m napisali kilka, które dzieląc frazy kompozycji, zapewniają, że nagranie jest bardzo chwytliwe. Są to:

  • Mum mum mum mah w zwrotkach
  • Wokaliza Oh, oh, oh, oh, ohhhh, oh-oh-e-oh-oh-oh w przedrefrenie
  • Refren z Can’t read my
  • Wers she’s got me like nobody RedOne’a w refrenie
  • P-p-p-poker face, p-p-poker face w post-refrenie, główny hook i jednocześnie tytuł utworu (bardzo ważne, aby tytuł był hookiem!)

Produkcja wokali

Proces obróbki wokalu (tzw. vocal processing lub vocal chain) jest złożony i wygląda inaczej w zwrotkach a inaczej w refrenach.

W zwrotkach ścieżkę wokalną poddano dość silnej kompresji dynamiki wraz z niewielkim efektem przesterowania i efektem auto-tune. Następnie wykonano korektę w dziedzinie częstotliwości uzyskując tzw. telephone effect (korekta przypominająca filtr pasmowo-przepustowy z szerokim pasmem). Tak przetworzone dwa ślady (dwa razy nagrana ta sama linia melodyczna) nałożono na siebie, dzięki czemu otrzymano pełniejsze brzmienie. Jak brzmiałoby to bez dublowania głosu, możemy posłuchać w wersji demo piosenki.

W refrenie ślady wokali zostały potraktowane dość „typowo” z efektem auto-tune. Na uwagę zasługuje wykorzystanie kilku linii, które zostały rozstawione w panoramie. Ta bardzo popularna technika pozwala z nagrania mono (takimi są nagrania głosu) stworzyć szerokie, stereofoniczne brzmienie.

Aranżacja

Utwór nagrano w typowym dla muzyki pop tempie 119 uderzeń na minutę. Sekcja perkusyjna jest relatywnie prosta (nie trzeba dodawać sampli w nieakcentowanych miejscach ze względu na optymalne tempo) oparta na stopie i werblu rozłożonych we wzorcu 1-2-1-2. W refrenach dodano prostą linię talerzy z czymś w rodzaju przeszkadzajki na kształt tykania zegara.

Podkład muzyczny, poza samplami perkusyjnymi, jest w pełni elektroniczny. Zwrotki oparte są na basowej linii super-saw (kliknij, aby posłuchać), do której, w przed-refrenie, dodawany jest kolejny stem elektroniczny (zmodyfikowany przebieg prostokątny, kliknij), tym razem wyżej osadzony (w ten sposób wykonuje się gradację, czyli kontrast; tutaj – narastanie poziomu energii).

Refreny, poza linią basową, zbudowane są na super-saw stringach, z tym, że wykonują one wyższe dźwięki (do posłuchania tutaj) To (tj. dodawanie wyższych dźwięków) to kolejna z technik gradacji nagrania.

W instrumental breaku, który pełni funkcję mostu, dodano kolejny stem – przebieg prostokątny z obciętymi wysokimi składowymi z nałożonym efektem korekcji amplitudy i panoramy (kanał prawy-lewy) przez generator niskich częstotliwości (LFO).

* Od 9 maja 2013 do sprzedaży wliczane jest SET – Stream Equivalent Tracks. Przyjęto, że 100 odtworzeń ze Stanów w dowolnym serwisie (Spotify, YouTube itd.) odpowiada 1 pobraniu utworu. W Stanach Bad Romance pobrano ponad 5,5mln razy i odsłuchano ponad 450mln razy.

Droga do gwiazd” to cykl wpisów poświęcony piosenkom, które otworzyły drogę do wielkiej kariery najważniejszych, współczesnych gwiazd muzyki popularnej. Cykl zakończy się podsumowaniem i próbą znalezienia „formuły” idealnej piosenki przeznaczonej na wielki debiut muzyczny. 

Reklamy

One thought on “Droga do gwiazd: „Poker Face” – Lady Gaga

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s